Διάλεξη της Géraldine Lefebvre – διευθύντριας του MuMa

Το έργο «Ο βυθός της θάλασσας» αποτελεί μία από τις πρώτες μεγάλες δημόσιες παραγγελίες του Ζαν-Φρανσίς Ομπουρτίν (1866-1930) και ένα σημαντικό έργο της καριέρας του ως διακοσμητή. Το 1897, ο αρχιτέκτονας της Νέας Σορβόννης, Ανρί-Πολ Νενό, ανέθεσε στον Ομπουρτέν την κατασκευή ενός τεράστιου πίνακα που προοριζόταν για το αμφιθέατρο ζωολογίας, το οποίο τότε ονομαζόταν αμφιθέατρο Μιλν-Έντουαρντς. Η παραγγελία αυτή εντάσσεται στο ευρύ διακοσμητικό πρόγραμμα της Σορβόννης, στο πλαίσιο του οποίου κάθε αμφιθέατρο διακοσμούταν με θέμα σχετικό με το διδασκόμενο μάθημα.  

Το έργο «Le Fond de la mer», που δημιουργήθηκε μεταξύ 1897 και 1898, είναι ένα τεράστιο υποθαλάσσιο τοπίο που προοριζόταν να χρησιμεύσει ως φόντο για τη διδασκαλία της ζωολογίας. Το έργο απεικονίζει έναν θαλάσσιο κόσμο πλούσιο σε υδρόβια φυτά, κοχύλια, ψάρια και υποθαλάσσιους οργανισμούς, οι οποίοι παρατηρούνται με κάποια επιστημονική ακρίβεια, αλλά αποδίδονται με μια διακοσμητική, συμβολιστική γλώσσα. Ο καλλιτέχνης είχε προετοιμαστεί για αυτή την παραγγελία μελετώντας τη θαλάσσια πανίδα και χλωρίδα στους βιολογικούς σταθμούς και τα ενυδρεία του Roscoff και του Banyuls-sur-Mer, από όπου έφερε πίσω πολλά προπαρασκευαστικά σχέδια. Το έργο μαρτυρά το ενδιαφέρον που επικρατούσε στα τέλη του 19ου αιώνα για τις φυσικές επιστήμες, την ωκεανογραφία και τις ανακαλύψεις του υποθαλάσσιου κόσμου. Ο Auburtin, ωστόσο, προτείνει μια ποιητική οπτική παρά μια αυστηρά επιστημονική καταγραφή. Το έργο αποκαλύπτει επίσης την επιρροή του Pierre Puvis de Chavannes, του οποίου θαύμαζε τα μεγάλα μνημειακά διακοσμητικά έργα.  

Το διακοσμητικό στοιχείο παρέμεινε στη θέση του στο αμφιθέατρο για σχεδόν εβδομήντα χρόνια, μέχρι την αποθήκευσή του το 1968. Δυστυχώς, το έργο στη συνέχεια διασκορπίστηκε σε μεγάλο βαθμό ή καταστράφηκε. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες που διεξήχθησαν στη Σορβόννη, σήμερα φαίνεται να σώζεται ένα μόνο θραύσμα στις δημοτικές αποθήκες του Ιβρί, ενώ το υπόλοιπο σκηνικό θεωρείται χαμένο και σώζεται μόνο μέσω των προπαρασκευαστικών ακουαρελών. Παλιές φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τους αδελφούς Μορό επιτρέπουν ωστόσο να γνωρίζουμε τη γενική του εμφάνιση. Αυτή η ανάθεση σηματοδοτεί την αρχή της φήμης του Ομπουρτέν ως μεγάλου διακοσμητή της Τρίτης Δημοκρατίας. Προηγείται των παρεμβάσεών του για το Παλάς Λονγκσάν στη Μασσαλία και, αργότερα, για το Συμβούλιο της Επικρατείας.  

Πολλοί ιστορικοί θεωρούν το έργο «Le Fond de la mer» ως το θεμελιώδες έργο του θαλάσσιου φαντασιακού του κόσμου, το οποίο στη συνέχεια θα εμπνεύσει τις μεγάλες συνθέσεις του με ακτές, νύμφες και μεσογειακά ή νορμανδικά τοπία. Πρόκειται για μία από τις πρώτες μνημειώδεις προσπάθειες καλλιτεχνικής απεικόνισης του υποβρύχιου κόσμου, σε μια εποχή που αυτός παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αόρατος στο ευρύ κοινό. Ο Auburtin βασίζεται άμεσα στις εξελίξεις της αναδυόμενης θαλάσσιας βιολογίας και ωκεανογραφίας για να δημιουργήσει ένα σκηνικό που συνδυάζει επιστημονική γνώση, εκπαιδευτική φιλοδοξία και συμβολιστική ποίηση.

Ζεραλντίν Λεφέβρ

Απόφοιτος της École du Louvre, η Géraldine Lefebvre ξεκίνησε την καριέρα της στο MuMa ως υπεύθυνη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και αναπληρώτρια διευθύντρια μεταξύ 2004 και 2015. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, συμμετείχε σε σημαντικά έργα για τον οργανισμό, όπως η δωρεά Senn-Foulds, η έκθεση «Ο Πισαρό στα λιμάνια» το 2013, με αφορμή τη 2η διοργάνωση του φεστιβάλ «Normandie Impressionniste», καθώς και η προετοιμασία της έκθεσης «Eugène Boudin, το εργαστήριο του φωτός». Η Géraldine Lefebvre συνεχίζει την καριέρα της στα Μουσεία Τέχνης και Ιστορίας της πόλης του Le Havre. Το 2018, υποστήριξε τη διατριβή της με θέμα «Ο Κύκλος της Σύγχρονης Τέχνης του Χάβρη» ( *) στο Πανεπιστήμιο Παρισιού-Ναντέρ, θέμα που αποτέλεσε αντικείμενο ομώνυμης έκθεσης στο Μουσείο του Λουξεμβούργου στο Παρίσι το 2012-2013, και απέκτησε τον τίτλο της διδάκτορος στην ιστορία της τέχνης. Στη συνέχεια, ζήτησε άδεια απουσίας προκειμένου να αναλάβει διάφορα εκθεσιακά και εκδοτικά έργα. Τρία από αυτά σηματοδότησαν ιδιαίτερα την καριέρα της, μεταξύ των οποίων η έκθεση «Monet-Auburtin», με την οποία εορτάστηκαν τα 10 χρόνια του Μουσείου του Ιμπρεσιονισμού στο Ζιβερνί. Το 2020, συνέταξε τον «Κατάλογο των παστέλ του Κλοντ Μονέ» σε συνεργασία με το Wildenstein Plattner Institute. Στη συνέχεια, το 2023, παρουσίασε την έκθεση «Léon Monet», αφιερωμένη στον αδελφό του καλλιτέχνη και συλλέκτη, στο Μουσείο του Λουξεμβούργου, στο Παρίσι. Πλέον ως επικεφαλής του MuMa, η Géraldine Lefebvre θα αναλάβει την ευθύνη της διαμόρφωσης του νέου επιστημονικού και πολιτιστικού προγράμματος του ιδρύματος.

Instagram MuMa Λε Αβρ