Στις αμμουδιές του Ομήρου

Ο χάρτης της Οδύσσειας αποτυπώνει τις περιπλανήσεις του Οδυσσέα και των συντρόφων του σε τόπους γνώριμους, όπως οι ακτές της Μικράς Ασίας και τα νησιά του Αιγαίου, αλλά και σε μυθικές χώρες που, σύμφωνα με ορισμένες ερμηνείες, αντιστοιχούν σε πραγματικές τοποθεσίες: τις ακτές της σημερινής Τυνησίας (Λωτοφάγοι), τη νοτιοανατολική Σικελία (Λαιστρυγόνες), το Στενό της Μεσσήνης (Σειρήνες), ή την Κέρκυρα – το νησί των Φαιάκων.

Η Οδύσσεια είναι ένα έπος που τραγουδήθηκε από τους αοιδούς της αρχαιότητας, συνοδευόμενο από τα μουσικά όργανα της εποχής. Μέσα από τον ρυθμό και τον λόγο, ο αοιδός ζωντανεύει τις περιπέτειες του Οδυσσέα καθώς ξεκινά τον δύσκολο δρόμο της επιστροφής στην Ιθάκη, μετά τον Τρωικό Πόλεμο – μια διαδρομή γεμάτη κινδύνους, αποκαλύψεις και μεταμορφώσεις.

Παρότι η δράση εκτυλίσσεται εντός των γεωγραφικών ορίων της Μεσογείου, το έπος απευθύνεται στην οικουμενική ανθρώπινη εμπειρία. Στην παγκόσμια ιστορία του λόγου, ο Όμηρος παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς. Δεν υπάρχει ποιητής ή συγγραφέας – μεγάλος ή μικρός – που να μην έχει επηρεαστεί από τον ρυθμό, τα σύμβολα και τα αρχέτυπα του ραψωδού.

Άλλες ιστορίες λησμονήθηκαν, πολλές περιπέτειες σιώπησαν στον χρόνο. Όμως οι στίχοι του Ομήρου συνέχισαν να τραγουδιούνται – από την αρχαιότητα στο Βυζάντιο, και έως τα νεότερα χρόνια. Σ’ αυτούς αντηχεί το ταξίδι προς την αρετή, το αόρατο νήμα που ενώνει τον άνθρωπο με την ψυχή του και, τελικά, με το θείο.

Ο Όμηρος υπήρξε ποιητής par excellence – όχι γεωγράφος. Οι στίχοι του υμνούν πανανθρώπινες αξίες μέσα από μοναδικές μεταφορές και εικόνες. Για τον ποιητή, οι τόποι δεν ορίζονται από γεωγραφικές συντεταγμένες, αλλά από τους χάρτες του νου και της καρδιάς.

Το κείμενο διασκευάστηκε σε δεκασύλλαβο στίχο – την πιο αγαπημένη ποιητική μορφή της ελληνικής παράδοσης – από τη βραβευμένη συγγραφέα Βασιλική Νευροκοπλή. Το αποτέλεσμα είναι ένα γοητευτικό μουσικο-λογοτεχνικό έργο, όπου το αρχετυπικό κείμενο του Ομήρου συναντά τη ζωντανή μουσική παράδοση, οδηγώντας μας σ’ ένα ταξίδι στις αμμουδιές της Ελλάδας και της Μεσογείου.

Aède: καλλιτέχνης που τραγουδάει τα έργα του με τη συνοδεία μουσικού οργάνου.‍

Ραψωδία: οργανικό κομμάτι επικής ποίησης.

Ραψωδός: καλλιτέχνης που απαγγέλλει ή τραγουδά, συχνά ένα επικό ποίημα γραμμένο από άλλον.

Επικό: περιγράφει ένα επικό ποίημα, μια εντυπωσιακή ηρωική περιπέτεια.

Δεκαπεντασύλλαβος: στίχος δεκαπέντε συλλαβών.

‍

Συντελεστές:

Ειρήνη Δερέμπεη – τραγούδι, θιαμπόλι

Κυριάκος Καλαϊτζίδης – ούτι, τραγούδι

Κάρολος Κουκλάκης – λαούτο, μπουλγαρί

Βασιλική Νευροκοπλή – κείμενο, αφήγηση